امیرحسین جهانشاهی در گفتگو با روزنامه الشرق الاوسط: راهی جز زندگی با یکدیگر در منطقه نخواهیم داشت

الشرق الاوسط – هدی الحسینی

توافقنامه موقت میان تهران و کشورهای غرب بر سر برنامه هستهای ایران، باب گمانه زنیها را بر سر آینده نظام ایران گشود؛ همچنین بسیاری از معترضان مقیم خارج را بر آن داشت تا به فکر بازگشت به ایران باشند.. از سویی تهران نیز استقبال از آنها را رد نمیکند، بلکه از ضرورت بررسی گذشته و جهت گیریهایشان سخن مى گوید… اپوزیسیون ایران هم بر این مساله تاکید دارد که غرب نباید این فرصت را از دست بدهد.

مثلا، فرهنگ جهانپور، شخصیتى اکادمیک است که ریاست دانشکده زبانهای خارجی در دانشگاه اصفهان را بر عهده داشت. او از ۲۸ سال پیش در دانشگاه آکسفورد تدریس میکند. جهانپور دوشنبه گذشته نوشت: «حسن روحانی در صد روز نخست دولتش موفق شد دشمنی میان ایران و ایالات متحده آمریکا را به وضعیتی تبدیل کند که به مذاکرات مستقیم میان محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه ایران و جان کری وزیر امور خارجه آمریکا بینجامد.» با وجود اذعان جهانپور بر وجود بازیگران موثر در صحنه سیاستگذاری ایران از علی خامنهای رهبر جمهوری اسلامی گرفته، تا روحانیون محافظه کار و سپاه پاسداران، اما تاکید میکند که روحانی، رئیس قوه مجریه است و سیاستهای او میتواند در بعد داخلی و خارجی، تغییر ایجاد کند.

از سویی دیگر، برخی از معترضان ایرانی، به گونهای دیگر میاندیشند. آنها تاکید میکنند که باید به ایران از جایگاهش در خاورمیانه نگریست. آنها به وجود مشکلاتی میان ایران و پادشاهی عربی سعودی اذعان میکنند اما میگویند که«باید راه حلی برای این مشکلات یافت.»

تفکر تازه، به همکاری منطقهای عربی-فارسی منهای ایالات متحده آمریکا تمایل دارد. برپایه این تفکر،منطقه از ایران آغاز میشود و تا مصر ادامه مییابد. ترکیه را اما که به پیوستن به اتحادیه اروپا تمایل دارد، جذب میکند. صاحبان این تفکر معتقدند که اگر نظام با متوقف کردن ساخت بمب اتم موافقت کند، به طور حتم تغییر خواهد کرد و بدین صورت، دیگر در پی صادر کردن انقلاب به خارج نخواهد بود. امیرحسین جهانشاهی بنیانگذار «موج سبز» میگوید که نظام ایران شکست این پروژه را درک کرده است. او با بیان اینکه در ده سال گذشته گروههای تروریستی زیادی همچون «القاعده» پدیدار شدهاند، نسبت به رسیدن گروههای تندروی سنی به قدرت هشدار میدهد.

او، محمد مرسی رئیس جمهوری سابق مصر را مثال میزند که هنگام سفرش به ایران، به تهران پشت کرد؛ مسالهای که نشان داد اندیشه خمینی مبنی بر سیطره بر گروههای سنی از راه پول، شکست خورده است.

وى که دعوت کنندگان به نزدیکی عربی-ایرانی است معتقد است که به دو دلیل نظام ایران حاضر به بحث بر سر برنامه اتمی شده است:

نخست؛ اوضاع بد اقتصادی و رسیدن ایران به این باور که طرح سیطره بر جهان اسلامی سنی و شیعه غیر ممکن است.
دوم؛ ایران نمیتواند انقلاب را به کشورهای سنی صادر کند همانگونه که جهان درک کرد نمیتواند نظام ایران را تغییر دهد.
درباره نقش ایران در عراق، جهانشاهى معتقدست که ایالات متحده این کشور را با یک سینی زرّین، تقدیم ایران کرد. اما در سوریه، آمریکا وعده داد ولى پایبند نبود؛ کمک به معترضان میانه رو را نپذیرفت و نظام و جریان تندروی سنی هم دست به اقدامات تروریستی زدند.

باور او بر این است که نظام ایران آماده است موضع خود را در برابر سوریه تغییر دهد و میگوید که بشار اسد برای ایران مهم نیست اما راه حل باید در چارچوب یک معامله بین المللی باشد.. همانگونه که نمیتوان همه چیز را به یک باره از نظام ایران خواست.

بنیانگذار موج سبز، خواستار مشارکت همه کشورهای منطقه است در یافتن یک راه حل؛ او با اشاره به اینکه «مناقشه فلسطین هم وجود دارد، عراق نیز همچنان در وضعیت آشوب است، جنگ در سوریه در جریان است و معضلات اقتصادی پابرجا است».

میگوید: در ثروتمندترین منطقه جهان زندگی میکنیم، اما بسیارى از مردم فقیر هستند و ۲۰ یا ۳۰ سال آینده با مشکل آب و کشاورزی روبرو خواهیم شد.. در ایران مازاد آب وجود دارد و میتوان به کشورهای دیگر کمک کرد. گروههای تروریستی سنی و شیعه از جوانان به خاطر فقیر بودنشان سوء استفاده میکنند؛ و مصیبت آنجا است که آنها در کشورهای ثروتمند فقیر هستند.. اگر درآمد کشورهای عربی و ایران را گردهم آوریم، میبینیم که زندگی مرفهی برای بیش از۲۰۰میلیون نفر فراهم میشود.

جهانشاهی میگوید، مشکل این است که دو طرف عربی و ایرانی معتقدند که هر یک در پی تغییر نظام دیگرى است از همین رو اگر مذاکره را آغاز کنیم، درخواهیم یافت که نمیتوانیم کشورهای دیگری را جایگزین یکدیگر کنیم، از همین رو باید بایکدیگر زندگی کنیم. مذاکره بر سر «برنامه اتمی» نقطه آغازین خوبی است..اگر مذاکرات میان ایران و غرب شکست بخورد، این به معنی این است که نظام ایران، تغییر نکرده از همین رو کشورهای عربى حق دارند که به آن اعتماد نکنند، اما اگر مذاکرات ادامه یابد، پس باید به این گزینه فکر کنیم که راهی جز زندگی با یکدیگر در منطقه نخواهیم داشت.

امیرحسین جهانشاهى که از مدافعان نزدیکی ایران با کشورهای منطقه است، نخست به فیدل کاسترو رهبر کوبا مینگرد که چگونه پس از پیر شدنش تغییر کرد. او میگوید که اکنون بنیانگذاران انقلاب ایران پیر شدهاند.. از سویی هاشمی رفسنجانی همچون هاشمی رفسنجانی دیروز نیست، علی خامنهای هم همینطور، به ویژه اینکه حسن روحانی را به عنوان رئیس جمهور نمیپسندید اما او را پذیرفت و با مذاکره با غرب موافقت کرد چرا که فهمید راه دیگری ندارد.

جهانشاهى مى افزاید که این روزها سخن از نیاز آمریکا به ایران در افغانستان زیاد است، اما باید اذعان کرد که جهان به ایران و کشورهای عربی خلیج در کنار یکدیگر نیاز دارد، نه ایران به تنهایی و نه کشورهای حاشیه خلیج به تنهایی میتوانند آنچه که در افغانستان، عراق و سوریه روی میدهد را متوقف کنند. اگر دو طرف به توافق نرسند، یکی از آنها به سنگ اندازی ادامه خواهد داد چرا که هیچ طرفی قویتر از طرف دوم نیست. ایران شاید ارتشی نیرومند با اقتصاد ضعیف داشته باشد اما کشورهای حاشیه خلیج، راهى گسترده تر به سوى همه ملتهای مسلمان در جهان است و امروز، دارای اقتصادی قوی است. مسائل دیگری وجود دارد که هر طرف در آن بر دیگری برتری دارد اما در نهایت هیچکدام از آنها نمیتوانند دیگری را جذب کنند از همین رو، باید با یکدیگر همزیستی کنند و به صلح میان یکدیگر دست یابند. شاید نقطه آغازین این ثبات، روابط در عرصه انرژی، آب و کشاورزی باشد.

و یک پرسش: چه روی خواهد داد چنانچه ایران فردا بگوید از «اوپک» خارج خواهد شد؟ و هیچ توجیهی برای ادامه حضور در این سازمان برایش نماند و در نتیجه آن، بازارهای نفت با چالش مواجه شوند.

جهانشاهى مى گوید «باید به این مساله بیندیشیم که همه ما در این بازی هستیم، باید راه حلى بیابیم که همه را راضی کند وگرنه همه ما بازنده خواهیم بود.»

بنیانگذار موج سبز، که به دنبال نزدیکی عربی-ایرانی است معتقد است اگر روحانی شکست خورد، محمود احمدینژاد دیگری بر سر کار خواهد آمد و اگر لیبرالها در خلاصی از بمب اتمی موفق شوند و ساخت زیربناهای ایران را آغاز کنند، طبقهای متوسط پدیدار خواهد شد که از ماجراجوییهای نظام خواهد کاست. او به چین مینگرد که بازسازی اقتصاد خود را از ۲۰سال پیش همزمان با حفظ نظام کمونیستی آغاز کرد اما می گوید هیچ بعید نیست تا ۱۰ سال آینده، چین به کشوری دموکرات تبدیل شود.. این حرکت تاریخ است. برای بنای زیرساختها، ایران سالانه به ۳۵۰تا ۵۰۰ میلیارد دلار نیاز دارد، از همین رو آنها معتقدند که همسایگان ایران، نباید از درآمدهای نفتی ایران بترسند. مشکلات زیادی در ایران وجود دارد به علاوه اینکه مردم ایران خواهان پیشرفت هستند و ایران در چهره جدیدش مجبور به استفاده از بخشهای بزرگی از این پولها برای بازسازی کشور است، زیرا این تنها راه دور ماندن نظام از شورش داخلی است.

جهانشاهی معتقد است که «روابط میان سعودی ایران امروز بدتر از روابط میان فرانسه و آلمان پس از جنگ جهانی دوم نیست… رهبران دو کشور در آن هنگام درک کردند که برای جلوگیری از جنگ آینده باید نقطه آغازینی بیابند تا روابط خود را بر آن بنا کنند، و این همان چیزی است که پیش آمد.»

جهانشاهى معتقد است که اکثریت در این کشورها چه سنی باشند و چه شیعه، یک چیز را میخواهند و آن زندگی در سطح بهتر است. اگر جوانان معنی زندگی بهتر را درک کنند، اختلافهای میان آنها از میان خواهد رفت. آنها معتقدند که «چهرههای ما و عربها شبیه هم است..همان غذا را میخوریم، از همان هوا نفس میکشیم، در یک جغرافیا زندگی میکنیم و راهی جز همزیستی نداریم.» بنیانگذار موج سبز اذعان میکند که دو طرف به سالها زمان برای رسیدن به نقطه باور نیاز دارند.. «اما مهم این است که گام اول را در این راه هزاران مایلی آغاز کنیم.»

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*